Grenzen stellen: ja zeggen terwijl je nee bedoelt

Grenzen stellen is lastig als je ja zegt terwijl je nee bedoelt. Je neemt werk over, springt bij, bent er voor iedereen. En aan het eind van de dag heb je geen energie meer over voor jezelf.

In dit artikel lees je waarom nee zeggen zo lastig is en hoe je stap voor stap leert om net zo goed voor jezelf te zorgen als voor anderen.

In dit artikel

Wat is grenzen stellen?

Grenzen stellen betekent dat je aangeeft wat je wel en niet wilt, kunt of accepteert, in woorden en in gedrag. Het gaat niet om het afwijzen van mensen of niet meer behulpzaam zijn. Het gaat om een gezonde balans tussen zowel goed voor jezelf als voor anderen zorgen. Zonder dat het je opbreekt.

Veel mensen die bij mij komen, zorgen van nature goed voor anderen. Ze staan altijd klaar, zijn loyaal en willen niemand teleurstellen. Dat zijn mooie eigenschappen. Totdat ze er zelf aan onderdoor gaan.

“Je mag net zo goed voor jezelf zorgen als voor de mensen om je heen. Dat is geen egoïsme, dat is noodzaak.”

Waarom het zo moeilijk is

Als je het moeilijk vindt om nee te zeggen, ligt dat zelden aan een gebrek aan wilskracht. Meestal zit er iets onder:

  1. Angst voor afwijzing. Als ik nee zeg, vinden ze me niet meer aardig. Of: dan ben ik niet meer nodig.
  2. Zoeken naar bevestiging. Wie vaak waardering van anderen zoekt, is geneigd te vaak ja te zeggen. Let op, je kunt het niet alle mensen naar de zin maken. Wie dat probeert, verliest zichzelf.
  3. Oude patronen. Je hebt vroeger geleerd om er altijd voor anderen te zijn, dat jouw gevoelens er minder toe doen en/of dat je conflicten moet vermijden.
  4. Een hoge lat. Perfectionisme en grenzen stellen gaan slecht samen. Perfectionisme verlamt.
  5. Je eigen grens niet voelen. Als je altijd op je tenen loopt, merk je pas dat er een grens was, als hij al ruimschoots is overschreden.

Dit zijn aspecten waar ik met jou naar kijk, zodat je begrijpt waar het vandaan komt en leert los te laten. Lees ook: burn-out voorkomen, want slechte grenzen zijn vaak het begin van overbelasting.

Signalen dat je grenzen te vaak overschreden worden

Herken je dit?

  • Je zegt ja en voelt daarna meteen weerstand of spijt.
  • Je bent vaker moe dan uitgerust, ook na een weekend.
  • Je ergert je aan mensen die “zomaar” om hulp vragen. Je helpt toch.
  • Je voelt je verantwoordelijk voor hoe een ander zich voelt.
  • Je agenda is vol met dingen voor anderen en leeg voor jezelf.
  • Je denkt na een gesprek: waarom heb ik dat niet gewoon gezegd?

Herken je meerdere punten? Dan is de kans groot dat je regelmatig over je eigen grenzen gaat. Mogelijk ervaar je signalen van chronische stress.

7 praktische stappen

1. Voel eerst

Waar jouw grens ligt, voel je in je lichaam. Een knoop in je maag, een zucht, schouders die omhoog gaan. Leer die signalen te herkennen. Als iemand je iets vraagt, adem dan eerst rustig in en uit en stel jezelf de vraag: geeft dit mij energie of kost dit mij energie?

2. Reageer later

Je hoeft niet meteen te antwoorden. “Ik kom er op terug” is een prima antwoord. Ondertussen check je: wil ik dit, kan ik dit, en wat kost het me?

3. Zeg wat je wél doet

Een ‘nee’ wordt makkelijker met een ‘ja’ erbij. “Ik kan niet het hele project overnemen, wel vrijdag een uur meedenken.”

4. Hou het kort en géén excuses

Je hoeft je niet te verantwoorden. Hoe langer je uitleg, hoe meer ruimte de ander voelt om er tegenin te gaan. “Dat past me niet” is genoeg.

5. Verdraag het ongemak

Dit is de stap die men vaak moeilijk vindt en precies dáárom is oefening nodig. Weet: de ander mag teleurgesteld zijn en moet ook wennen aan jouw nieuwe manier van reageren. Jij mag leren om dat ongemak te verdragen.

6. Begin klein

Oefen met iets wat weinig op het spel zet: bijvoorbeeld het appje dat je niet meteen beantwoordt. Oefening: zeg een tijdje telkens nee en kom er eventueel later op terug door tóch ja te zeggen. Zo wen je eraan dat nee een optie is en dat dat best oké is.

7. Kijk naar het patroon, niet alleen de situatie

Als je steeds opnieuw over je grenzen gaat, zit er iets onder. Dat kun je niet alleen met tips oplossen. Kom in contact, dan help ik je.

Lukt het je niet om voor jezelf te kiezen?

Vaak zit er meer onder. In een persoonlijk coachingstraject onderzoeken we waar je patroon vandaan komt en hoe je dat doorbreekt, zodat je opnieuw leert trouw te zijn aan jezelf. We beginnen met een gratis kennismaking.

Plan een gratis kennismakingOver persoonlijke coaching

Grenzen stellen op je werk

Op het werk is nee zeggen extra lastig. Toch is dit een plek waar het aangeven van grenzen belangrijk is.

  • Maak werkdruk bespreekbaar voordat je omvalt. “Ik heb nu drie prioriteiten. Welke mag ik laten liggen?”
  • Spreek af wanneer je bereikbaar bent, en houd je eraan. Een binnenkomende mail om 22:00 beantwoord je morgen.
  • Onderscheid urgent van belangrijk. Niet alles wat snel moet van een ander, is belangrijk voor jou.
  • Vraag jezelf af of de baan nog past. Mogelijk is loopbaancoaching een logische stap voor jou.

Grenzen stellen thuis en in relaties

Thuis zijn de grenzen vaak nog vager, omdat er liefde in het spel is. Ouders die verwachten dat je ieder weekend op de stoep staat, een partner die verwacht dat jij het wel even regelt, volwassen kinderen die nog te veel op jou leunen. Ook daar geldt: een grens is geen afwijzing van de ander, maar een uitnodiging om de relatie gelijkwaardig te houden. Wie altijd geeft, raakt vroeg of laat uitgeput. En een uitgeputte versie van jou, daar heeft niemand wat aan.

Vanuit verbinding nee zeggen

Wil je een grens aangeven zonder de relatie te beschadigen? Het model van geweldloze communicatie geeft vier stappen:

  1. Neem waar, zonder oordeel. Begin met wat je objectief ziet of hoort: “Ik zie dat…”, “Ik hoor dat…”
  2. Benoem je gevoel. “Ik voel me…” (overbelast, moe, verdrietig)
  3. Geef je behoefte aan. “Ik heb nodig dat…”
  4. Doe een verzoek. “Wil jij…” bijvoorbeeld: “Wat je voor mij kunt doen, is…”

Zo formuleer je een grens als uitnodiging in plaats van een aanval en daarmee blijft de relatie gelijkwaardig. Grenzen aangeven en in verbinding blijven met jezelf en de ander. Dat is waar het om gaat.

Nee tegen de ander is ja tegen jezelf

Hier zit de kern: nee zeggen heeft alles te maken met ja zeggen tegen jezelf en tegen wat jij belangrijk vindt. Nee is daarom gewoon een volwaardig antwoord.

Veelgestelde vragen over grenzen stellen

Hoe zeg ik nee zonder me schuldig te voelen?

Het schuldgevoel hoort bij de oefenfase en neemt gaandeweg af. Herinner jezelf eraan: nee zeggen tegen de ander is ja zeggen tegen jezelf en tegen wat je écht belangrijk vindt. De ander mag teleurgesteld zijn en moet ook wennen aan jouw nieuwe manier van reageren. Leer het te verdragen.

Is grenzen stellen egoïstisch?

Nee. Wie zijn grenzen bewaakt, blijft gezond en in balans. Egoïsme is nemen zonder oog voor de ander; grenzen stellen is beschermen wat jij nodig hebt. Wie altijd geeft en nooit bijtankt, raakt uitgeput.

Waarom lukt het me op het werk wel en thuis niet (of andersom)?

Omdat de relatie anders is. Waar liefde of loyaliteit in het spel is, kan een grens als afwijzing voelen. Juist daar helpt het om te onderzoeken welke overtuiging jou tegenhoudt.

Kan coaching helpen bij grenzen stellen?

Ja. Tips helpen bij losse situaties; coaching helpt bij het patroon eronder. We onderzoeken waar het vandaan komt en oefenen met het zetten van nieuwe stappen.

Wat als de ander boos wordt?

Dan mag dat. Boosheid van de ander betekent niet dat jouw grens verkeerd was. Blijf vriendelijk, blijf bij je besluit, en laat de emotie bij de ander.

Staat je vraag er niet bij? Stel hem gerust via het contactformulier, ik reageer op werkdagen binnen 48 uur.

Tot slot

Grenzen stellen is geen trucje, het is een manier van leven vanuit je eigen waarden. Het begint met voelen waar jouw grens ligt om het vervolgens met durf uit te spreken. Een grens stellen lukt het beste als je weet waar je het voor doet. Ken je waarden en prioriteiten en leef daarnaar. Lukt dat niet alleen? Dan help ik je graag. Lees meer over persoonlijke coaching in Lelystad of plan een gratis kennismaking.

Lees ook

← Alle artikelen  ·  Lieve groet, Marian

Hoi, ik ben Marian

Mensgericht én resultaatgericht

Al van kleins af aan ben ik oprecht geïnteresseerd in mensen: ik stel vragen, luister, geef aandacht, inspireer en help waar mogelijk. Dat is mijn talent. Dan ben ik op mijn best.

Ik ben een mensgerichte coach die jou aanvoelt en begrijpt waar jij nu staat. En een resultaatgerichte coach die je helpt je doelen te bereiken. Ik ga je niet vertellen wat je wel en niet moet doen. Wat ik wel doe? Ik bied je inzicht, moedig je aan en geef je zo nodig een duwtje in de rug.

Lees ook

Mozaïek theelichthouder in warme kleuren

Kwetsbaar

Zomervakantie 2021… het is heerlijk weer. Ik besluit een dagje er alleen op uit te gaan. Naar mijn

Lees verder

Herken je jezelf hierin?

Plan een gratis en vrijblijvende telefonische kennismaking. Je staat er niet alleen voor.